Disleksi ve DEHB Arasındaki Fark: Nasıl Ayırt Edilir?
Disleksi ve DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) sıklıkla karıştırılır, çünkü ikisinde de çocuk okulda zorlanır, ödevden kaçar ve “dikkatsiz” görünebilir. Oysa nedenleri ve destek yöntemleri farklıdır. Üstelik iki durum aynı çocukta birlikte de görülebilir.
Kısaca fark nedir?
| Disleksi | DEHB | |
|---|---|---|
| Temel güçlük | Dili işleme: harf–ses eşleştirme, okuma, yazım | Dikkati sürdürme, dürtü kontrolü, hareketlilik |
| Ne zaman belirginleşir? | Okuma–yazma öğretimiyle, genellikle 1–2. sınıfta | Çoğunlukla okul öncesinden itibaren, her ortamda |
| Nerede görülür? | Ağırlıklı olarak okuma–yazma gerektiren işlerde | Okulda, evde, oyunda; hemen her ortamda |
| Destek | Yapılandırılmış özel eğitim | Davranışsal yöntemler, aile eğitimi, gerektiğinde hekimin önerdiği tedavi |
Disleksiye özgü işaretler
- Harfleri ve sesleri eşleştirmekte zorlanma
- Okurken harf ve hece karıştırma, kelime tahmin etme
- Sözlü anlatımda başarılı, yazılı işlerde belirgin şekilde zayıf olma
- Okuma dışındaki etkinliklerde (oyun, spor, sohbet) dikkatin normal olması
DEHB’ye özgü işaretler
- Sevdiği etkinliklerde bile uzun süre odaklanamama
- Sırasını bekleyememe, sözü kesme, düşünmeden hareket etme
- Yerinde duramama, sürekli hareket halinde olma
- Eşyalarını sık kaybetme, yönergeleri yarıda unutma
İkisi birlikte olabilir mi?
Evet. Disleksi tanısı alan çocukların bir kısmında DEHB de eşlik eder. Bu durumda her iki güçlüğe yönelik destek birlikte planlanmalıdır. Yalnızca birinin ele alınması, çocuğun beklenen ilerlemeyi gösterememesine neden olabilir. Bu yüzden değerlendirmenin bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı tarafından kapsamlı yapılması önemlidir.
Neden doğru ayrım önemli?
Disleksili bir çocuğa yalnızca “dikkatini topla” denmesi işe yaramaz; okuma becerisini hedefleyen özel eğitime ihtiyacı vardır. DEHB’li bir çocuk ise okuma yöntemleri değişse bile dikkat güçlüğü yüzünden zorlanmaya devam edebilir. Doğru tanı, doğru desteğin ilk adımıdır.
İlgili yazılar: Yaşa göre disleksi belirtileri · Ankara’da disleksi tanısı
Ankara’da size en yakın merkezi bulun
İlçenizi seçin, disleksi ve özel öğrenme güçlüğü alanında hizmet veren merkezleri görün.
Merkezleri Gör