Disleksi Belirtileri: Yaşa Göre Kontrol Listesi

Disleksinin belirtileri yaşa göre değişir. Okul öncesinde dil ve ses oyunlarındaki zorluklarla başlayan işaretler, ilkokulda okuma–yazma güçlüğü olarak belirginleşir. Aşağıdaki kontrol listeleri erken fark etmeniz için hazırlandı.

Okul öncesinde (3–6 yaş) disleksi belirtileri

• Konuşmaya yaşıtlarından geç başlamak
• Kelimeleri yanlış telaffuz etmek, sesleri karıştırmak (“asansör” yerine “aksansör” gibi)
• Tekerleme, şarkı ve kafiyeli sözcükleri öğrenmekte zorlanmak
• Renkleri, günleri, harfleri ya da sayıları sırayla öğrenmekte güçlük
• Kendi adındaki harfleri tanımakta zorlanmak
• Birden fazla adımlı yönergeleri takip edememek

İlkokulda disleksi belirtileri

Belirtiler en çok okuma–yazma öğretiminin başladığı 1. ve 2. sınıfta fark edilir:

• Harf ve sesleri eşleştirmekte, harfleri birleştirip okumakta zorlanmak
• b–d, p–b, m–n gibi harfleri sürekli karıştırmak
• Çok yavaş, hecelenerek ve tekrar tekrar başa dönerek okumak
• Okurken satır ya da kelime atlamak, kelimeyi tahmin ederek okumak
• Okuduğunu anlamamak ama aynı metin sesli okunduğunda anlamak
• Yazarken harf eklemek, eksiltmek ya da yerini değiştirmek
• Dikteden yazmakta çok zorlanmak, yazım hatalarının çokluğu
• Sesli okumaktan kaçınmak, ödev saatlerinde gerginlik ve karın ağrısı
• Sözlü olarak zeki ve yetenekli görünüp yazılı sınavlarda başarısız olmak

Ortaokul ve lisede disleksi belirtileri

• Okumanın hâlâ yavaş ve yorucu olması, uzun metinlerden kaçınma
• Yabancı dil öğrenmekte belirgin güçlük
• Not almakta, yazılı ödevleri planlamakta zorlanma
• Sınavlarda süre yetmemesi; soruyu yanlış okuma
• Özgüven kaybı, “aptal olduğunu” düşünme, okuldan soğuma

Yetişkinlerde disleksi belirtileri

Tanı almadan büyüyen pek çok yetişkin okumayı öğrenmiş olsa da yavaş okur, yazım hatası yapar ve form doldurmak gibi işlerden kaçınır. Ayrıntılar için Yetişkinlerde Disleksi sayfamıza bakın.

Ne zaman uzmana gitmelisiniz?

Yukarıdaki belirtilerden birkaçı çocuğunuzda altı aydan uzun süredir devam ediyorsa ve okul desteğine rağmen ilerleme yoksa bir çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanına başvurmanız önerilir. Tek bir belirti tek başına disleksi anlamına gelmez; değerlendirme mutlaka uzman tarafından yapılmalıdır.

Sonraki adım: Ankara’da disleksi tanısı nasıl konur, nereye başvurulur?